Tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên được TP HCM đặt mục tiêu hoạt động hiệu quả hơn trong giai đoạn 2026-2030, với yêu cầu doanh nghiệp vận hành đạt tổng lợi nhuận trước thuế 133 tỷ đồng. Bình quân mỗi năm, mức lợi nhuận được kỳ vọng vào khoảng 27 tỷ đồng.
Metro Bến Thành – Suối Tiên được giao mục tiêu lợi nhuận 133 tỷ đồng
Theo quyết định giao nhiệm vụ của UBND TP HCM, Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (HURC), đơn vị trực tiếp vận hành tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên, được yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh doanh và bảo toàn, phát triển nguồn vốn Nhà nước.
Trong giai đoạn 2026-2030, HURC được giao mục tiêu đạt tổng lợi nhuận trước thuế khoảng 133 tỷ đồng. Nếu phân bổ tương đối đồng đều, doanh nghiệp cần tạo ra mức lợi nhuận bình quân khoảng 27 tỷ đồng mỗi năm.
Mục tiêu này không chỉ tập trung vào lợi nhuận mà còn gắn với yêu cầu tăng trưởng doanh thu. Theo kế hoạch, tổng doanh thu của HURC trong 5 năm tới được đặt mục tiêu gần 3.760 tỷ đồng, tương đương bình quân khoảng 750 tỷ đồng mỗi năm. Riêng đến năm 2030, doanh thu dự kiến phải đạt khoảng 900 tỷ đồng.
Đây là bước chuyển đáng chú ý đối với hoạt động vận hành metro tại TP HCM. Thay vì chỉ tập trung vào việc đưa tuyến đường sắt đô thị vào khai thác ổn định, thành phố đang đặt ra các chỉ tiêu cụ thể về doanh thu, lợi nhuận và hiệu quả sử dụng nguồn vốn Nhà nước.
Doanh thu metro đến từ những nguồn nào?
Hoạt động của HURC không chỉ dựa vào nguồn thu từ bán vé cho hành khách. Theo kế hoạch được giao, nguồn thu chủ yếu của doanh nghiệp đến từ khoản trợ giá được tính dựa trên quãng đường khai thác và đơn giá mỗi km được thống nhất với Trung tâm Giao thông công cộng TP HCM.
Bên cạnh trợ giá, doanh nghiệp còn có nguồn thu từ bán vé và hoạt động bảo trì kết cấu hạ tầng. Việc kết hợp nhiều nguồn doanh thu giúp giảm sự phụ thuộc hoàn toàn vào tiền vé, đồng thời tạo cơ sở để doanh nghiệp từng bước cải thiện hiệu quả tài chính trong quá trình vận hành.
Trong bối cảnh metro là loại hình giao thông công cộng có mức đầu tư ban đầu rất lớn, việc đánh giá hiệu quả không thể chỉ dựa trên lợi nhuận từ hoạt động bán vé. Sản lượng hành khách, số chuyến tàu, mức trợ giá, chi phí vận hành và khả năng khai thác các nguồn thu khác đều ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh.
Lợi nhuận được kỳ vọng tăng dần đến năm 2030
Theo mục tiêu được giao, lợi nhuận trước thuế của HURC sẽ tăng qua từng năm. Mức lợi nhuận năm 2026 được đặt ở gần 22 tỷ đồng và tăng lên gần 32 tỷ đồng vào năm 2030.
Việc đặt mục tiêu lợi nhuận tăng dần cho thấy TP HCM kỳ vọng hoạt động vận hành tuyến metro số 1 ngày càng ổn định khi lượng hành khách tăng và người dân hình thành thói quen sử dụng phương tiện công cộng.
Tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên chính thức vận hành thương mại từ cuối năm 2024. Sau hơn 6 tháng khai thác, tuyến đã ghi nhận hơn 10 triệu lượt hành khách, vượt kỳ vọng ban đầu. Lượng khách tăng là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả khai thác và tạo nền tảng cho các mục tiêu doanh thu trong những năm tiếp theo.
Tuyến metro gần 20 km kết nối trung tâm TP HCM với khu Đông
Metro Bến Thành – Suối Tiên là tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của TP HCM, có chiều dài gần 20 km, kết nối khu vực trung tâm với cửa ngõ phía Đông thành phố.
Tuyến gồm 14 nhà ga, trong đó có 3 ga ngầm tại khu vực trung tâm. Công trình có tổng mức đầu tư hơn 43.700 tỷ đồng và mất khoảng 12 năm thi công trước khi hoàn thành.
Không chỉ đóng vai trò vận chuyển hành khách, tuyến metro còn được kỳ vọng tạo ra những thay đổi lớn đối với hệ thống giao thông và không gian đô thị dọc tuyến. Việc kết nối trung tâm thành phố với khu vực phía Đông giúp người dân có thêm lựa chọn thay thế phương tiện cá nhân, đồng thời hỗ trợ giảm áp lực lên hệ thống đường bộ.
Về dài hạn, TP HCM đặt mục tiêu nâng tỷ lệ người dân sử dụng đường sắt đô thị lên mức 20-30% nhu cầu đi lại vào năm 2030. Tỷ lệ này dự kiến tiếp tục tăng lên 35-50% vào năm 2035 và đạt khoảng 50-60% vào năm 2045.
Kỳ vọng metro trở thành trụ cột giao thông công cộng
Mục tiêu lợi nhuận 133 tỷ đồng trong 5 năm của HURC cần được nhìn trong bối cảnh rộng hơn về chiến lược phát triển giao thông công cộng của TP HCM. Với chi phí đầu tư và vận hành lớn, metro khó được đánh giá giống một doanh nghiệp thương mại thông thường chỉ dựa trên chỉ tiêu lợi nhuận.
Hiệu quả của tuyến còn thể hiện qua khả năng vận chuyển hành khách, giảm áp lực giao thông đường bộ, tiết kiệm thời gian di chuyển và tạo động lực phát triển đô thị quanh các nhà ga.
TP HCM đang hướng tới việc mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị trong những năm tới. Khi các tuyến mới được hình thành và kết nối với tuyến metro số 1, khả năng gia tăng sản lượng hành khách và hiệu quả khai thác của toàn hệ thống cũng được kỳ vọng cải thiện.
Đặc biệt, việc kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên về phía Đồng Nai đang được nghiên cứu và triển khai theo các kế hoạch hạ tầng mới. Một dự án được Đồng Nai công bố trước đây có phương án kéo dài tuyến về Trảng Bom với chiều dài hơn 20 km.
Như vậy, mục tiêu lợi nhuận bình quân khoảng 27 tỷ đồng mỗi năm của metro Bến Thành – Suối Tiên không chỉ là bài toán tài chính của HURC mà còn nằm trong chiến lược phát triển hệ thống đường sắt đô thị và giao thông công cộng của TP HCM. Nếu lượng hành khách tiếp tục tăng, mạng lưới được mở rộng và hoạt động vận hành ngày càng tối ưu, tuyến metro số 1 có thể đóng vai trò quan trọng hơn trong hệ thống giao thông đô thị của thành phố trong những năm tới.
