Đặc sản được cấp chỉ dẫn địa lý: Chưa phát triển đúng mức

Rate this post

Đồng Nai có hai đặc sản được cấp chỉ dẫn địa lý là chôm chôm Long Khánh và bưởi Tân Triều. Mục tiêu của việc cấp chỉ dẫn địa lý là nâng cao giá trị sản phẩm, tạo thương hiệu cho nông sản trên thị trường nội địa và xuất khẩu.



Thu hoạch chôm chôm java tại nhà vườn xã Bình Lộc, TP Long Khánh. Hình ảnh: B.Nguyên

Trong thời kỳ hội nhập, thương hiệu và chỉ dẫn địa lý ngày càng trở thành vấn đề quan trọng để nông sản có thể vươn xa hơn trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, trên thực tế, nông sản có chỉ dẫn địa lý của Đồng Nai đang có nguy cơ mai một dần.

* Lo lắng về đặc sản phai nhạt

Chôm chôm Long Khánh được cấp chỉ dẫn địa lý gồm chôm chôm nhãn (java) và chôm chôm nhãn. Đây cũng là hai giống cây ăn quả đặc sản có tiếng từ lâu đời với chất lượng thơm ngon.

Đáng tiếc, hai giống đặc sản nổi tiếng này không tránh khỏi “số phận” ngày càng mất “chỗ đứng”. Bởi vài năm trở lại đây, nông dân Đồng Nai “đua nhau” chặt bỏ chôm chôm java, chôm nhãn để chuyển sang trồng chôm chôm Thái Lan cho lợi nhuận tốt hơn.

Trước đây, gần 2 ha đất của gia đình ông Nguyễn Văn Hùng, nông dân trồng chôm chôm ở xã Bình Lộc (TP. Long Khánh) chỉ trồng giống chôm chôm java và chôm nhãn. Nhưng ông Hùng đã chặt bỏ dần hai giống chôm chôm bản địa này để chuyển sang trồng chôm chôm Thái. Ông Hùng chỉ ra nguyên nhân: “Chôm chôm Thái Lan cho lãi cao hơn do thường bán được giá cao, nguy cơ rớt giá cũng thấp hơn do xuất khẩu tốt sang thị trường Trung Quốc. Theo đó, vài năm trở lại đây, nhiều nông dân trồng chôm chôm đã chặt bỏ các giống bản địa để chuyển sang trồng chôm chôm Thái Lan.

Một nghịch lý là chôm chôm java từng có cơ hội xuất khẩu vào thị trường Pháp và các thị trường khó tính khác nhưng lại mất cơ hội do không đáp ứng được vùng nguyên liệu. Ông Phùng Thanh Tâm, Giám đốc HTX Nông nghiệp – Dịch vụ và Thương mại Bình Lộc (xã Bình Lộc, TP. Long Khánh) buồn bã chia sẻ: “Trái chôm chôm Java từng được xuất khẩu sang Pháp sau khi bị kiểm tra gắt gao. Nghiêm ngặt từ mẫu đất, nước, hàm lượng dinh dưỡng… đều đạt tiêu chuẩn. Họ cũng đặt ra bao tiêu sản phẩm để xuất sang Pháp với sản lượng lớn, nhưng HTX không đáp ứng được yêu cầu phải có vùng chuyên canh mà chỉ trồng giống chôm chôm này.

Theo ông Phùng Thanh Tâm, giống chôm chôm Java có nhiều ưu điểm cạnh tranh đang bị nông dân bỏ qua như: năng suất cao, chín một lần nên thu hoạch dễ hơn, ít tốn công. Diện tích chôm chôm Java ngày càng giảm do nông dân chỉ nhìn thấy cái lợi trước mắt khi chuyển đổi cây trồng mà chưa nhìn vào cán cân cung – cầu. Sản lượng chôm chôm java rất lớn do được thị trường xuất khẩu ưa chuộng và có thể chế biến được.

Thời gian gần đây, nhiều vùng đặc sản của Đồng Nai dần mai một, trong đó có bưởi đường lá cam Tân Triều (huyện Vĩnh Cửu), một trong số ít sản phẩm của Đồng Nai đã được cấp chỉ dẫn địa lý. Tình trạng này cũng đã diễn ra với các vùng trái cây đặc sản của Đồng Nai. Việc nông dân chạy theo lợi nhuận trước mắt, ép bưởi ra trái sớm, cho năng suất cao, điều chỉnh thời gian thu hoạch để đón thị trường ngày càng phổ biến khiến nhiều vườn bưởi xuất hiện cảnh mất mùa. chết sớm.

* Khôi phục hương thơm với chất lượng

Theo các chuyên gia, chỉ dẫn địa lý giúp bảo vệ nhà sản xuất chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng khỏi bị lừa. Sản phẩm nông nghiệp được cấp chỉ dẫn địa lý có tác dụng hỗ trợ xúc tiến thương mại và là “giấy thông hành” cho xuất khẩu, bởi nó là cơ sở đảm bảo uy tín, nguồn gốc xuất xứ và uy tín chất lượng của sản phẩm được khẳng định bằng tên của vùng lãnh thổ được công nhận.

Chưa bao giờ trái cây Việt Nam đứng trước cơ hội tại một thị trường xuất khẩu tốt như hiện nay. Và để phát triển bền vững các vùng trái cây đặc sản, có uy tín về chất lượng trên thị trường thế giới thì phải bắt đầu từ sự thay đổi nhận thức của người nông dân và các khâu sản xuất.

Anh Ngô Văn Sơn, nông dân trồng bưởi VietGAP ở xã Tân Bình (huyện Vĩnh Cửu) chia sẻ: Vườn bưởi đường của gia đình anh đã có hơn 20 năm. Có thời kỳ bưởi da xanh lên ngôi, nhiều nhà vườn vùng này chặt bỏ bưởi đường lá cam để chuyển sang trồng giống mới nhưng ông vẫn giữ nguyên vườn bưởi gốc của địa phương này. “Nhu cầu của người tiêu dùng hiện nay là không đủ cho trái cây chất lượng tốt. Vườn bưởi của tôi trồng theo hướng hữu cơ, để cây bưởi phát triển theo mùa tự nhiên nên sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn ”, anh Sơn cho biết.

Ông Huỳnh Đức Huệ, chủ Khu du lịch sinh thái làng bưởi Tân Triều (xã Tân Bình, huyện Vĩnh Cửu) nhận xét, để đặc sản địa phương vươn xa, sản phẩm ngon, an toàn thôi chưa đủ mà còn phải đầu tư. làm đúng bao bì đẹp, có nhãn hiệu, logo nhận diện thương hiệu sản phẩm. “Cách đây nhiều năm, tôi đã đầu tư nhãn mác, logo riêng cho Làng bưởi Tân Triều Nam Huệ và in lên danh thiếp để du khách gần xa đi đâu cũng có thể biết đến. Nhưng điều quan trọng nhất để tiếng thơm của Làng bưởi Tân Triều Nam Huế lan xa và được khách hàng biết đến là nhờ sự chăm chút từ chất lượng từng sản phẩm đến dịch vụ chăm sóc khách hàng chu đáo ”- ông Huệ nói.

Ông Nguyễn Vĩnh Thụy, nông dân có vườn chôm nhãn ngon nổi tiếng ở xã Xuân Định (huyện Xuân Lộc) có tiếng trong việc xử lý vườn chôm chôm trái vụ. Nhưng sau đó anh chọn để loại cây đặc sản này sinh trưởng thuận theo tự nhiên vì cây ra quả đúng mùa sẽ cho mẫu mã và chất lượng tốt nhất. Anh cũng sẵn sàng thuê nhân công cắt cỏ vì không muốn dùng thuốc diệt cỏ hại cây, chủ yếu bón phân chuồng để cây khỏe. Anh Thủy chăm sóc, nâng niu khu vườn của mình từng chút một bởi quan niệm của người nông dân xưa là muốn trái ngon, an toàn thì thương lái phải về giữ mối, săn lùng đặt hàng từ nông dân.

Bình Nguyên

.

Written by 

Leave a Reply

Your email address will not be published.