Cư dân Phù Nam ở Sài Gòn

Rate this post

Đặc biệt là di chỉ khảo cổ học trong khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ và các khám phá khác trong nội thành (Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Thành phố, Thảo Cầm Viên, Thư viện Khoa học Tổng hợp…). Hệ thống di tích, di chỉ khảo cổ nói trên có tính liên tục liên tục, minh chứng cho sự hình thành và phát triển lâu dài của lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ tiền sử.

Tác giả (giữa) và các nhà nghiên cứu khai quật di tích Giồng Cá Vồ – Cần Giờ

Viện khảo cổ học

Những ghi chép sớm nhất về dấu vết của cư dân Phù Nam – nền văn hóa Óc Eo mới phát hiện: Ngôi đền Hinđu siêu lớn “> Văn hóa Óc Eo ở Sài Gòn là những ghi chép của nhà sử học Trịnh Hoài Đức trong Gia Định Thành Thông Chí: Năm 1816, khi người xưa đào đất trùng tu chùa Gò Cây Mai (còn gọi là Mai Khẩu – Gò Mai, nay là góc Hồng Bàng – Nguyễn Thị Nhỏ, P.15, Q.11), người xưa đã tìm thấy nhiều viên gạch ngói lớn và 2 lượng vàng. những mảnh hình vuông 1 inch, nặng 3 cân, có khắc hình “cổ yêu cưỡi voi.” Sau này, khi nghiên cứu về nhóm di vật này, nhà khảo cổ học người Pháp Louis Malleret cho rằng đó có thể là hình tượng thần Indra cưỡi voi Aravata của Văn hóa Óc Eo.

Tuy nhiên, cũng giống như các ghi chép về thành quách, đền, chùa …, đây chỉ là những mô tả của những phát hiện ngẫu nhiên, không phải là những phát hiện khảo cổ học. Trịnh Hoài Đức không nhận ra rằng đó là những dấu tích vật chất của nền văn hóa Óc Eo và những người khai khẩn vùng đất này cũng không biết đến một nền văn hóa cổ cách đây hàng nghìn năm.

Vào những thập niên đầu thế kỷ 20, Malleret đã phát hiện 2 tượng Lokesvara theo phong cách Óc Eo – tiền Angkor trong nhà dân, cùng nhiều dấu tích cư trú cổ ở trường đua Phú Thọ (quận 10) được ghi lại. bằng chụp ảnh trên không. Đặc biệt tại góc đường Lê Hồng Phong (Pétrus Ký) và Trần Hưng Đạo (Galliéni), năm 1940, Louis Malleret đã khai quật một phế tích kiến ​​trúc và phát hiện một tượng đồng người đàn ông quỳ hai tay nâng bình có niên đại thế kỷ 20. . thế kỷ thứ 5. Bên cạnh đó, người Pháp còn phát hiện những hiện vật khảo cổ như tượng đầu ngựa khá đẹp ở chùa Vạn Đức (Bình Thạnh) có niên đại thế kỷ 7 – 8 thuộc nền văn hóa Óc Eo.

Ở khu vực ngoại thành, nhờ những phát hiện khảo cổ học sau năm 1975 của các chuyên gia Việt Nam, chúng tôi có cơ hội biết đến một loại hình văn hóa Óc Eo qua hệ thống các di tích khảo cổ học. ở khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ và một số dấu tích trên địa bàn Củ Chi. Từ kết quả nghiên cứu, chúng tôi có thể ghi nhận loại hình di tích văn hóa Óc Eo và truyền thống của nền văn hóa này ở một số di tích, trong đó tiêu biểu là di tích Giồng Am.

\N

Cư dân Phù Nam ở Sài Gòn - ảnh 2

Hiện vật đá văn hóa Óc Eo phát hiện ở góc đường Trần Hưng Đạo (Q.5, TP.HCM)

Khu di tích Giồng Am nằm trước UBND TP.Cần Giờ với diện tích hàng nghìn mét vuông. Tuy nhiên, phần lớn phạm vi của di tích đã bị xóa sổ. Từ kết quả nghiên cứu, khảo sát, năm 1992, di tích Giồng Am được khai quật với diện tích 100 m2. Cấu trúc của tầng nuôi cấy cho thấy từ trên xuống dưới, các lớp đất không đồng đều, xen kẽ có màu sắc và độ xốp khác nhau. Xen lẫn trong các lớp đất này là các hiện vật gốm sứ, tro than tập trung thành từng đám rải rác ở các độ sâu khác nhau. Ở tầng trệt là những hố đất sét thô, những dãy gạch … Tầng văn hóa từ trên xuống dưới có những hiện vật do cư dân Giồng Am lúc bấy giờ tạo ra. Như vậy, quá trình sản xuất gốm sứ lâu đời đã tạo nên di tích này, chứ không thể chuyển đất từ ​​nơi khác về để đắp. Niên đại C14 của Giồng Am cách ngày nay 1665 + 40 năm. Từ kết quả xác định niên đại này, các nhà nghiên cứu đã thống nhất xếp di tích Giồng Am là di tích văn hóa Óc Eo.

Cùng với di tích Giồng Am, khảo cổ học còn ghi nhận một hệ thống các di tích nằm trong khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ có từ thời vương quốc Phù Nam – văn hóa Óc Eo như: di tích Gò Ông Mai, di tích Gò Thị, di tích Ba Giồng, Giồng. Di tích La Buông Ông Hãn, di tích Giồng Chim, di tích Giồng Bà Lưới, di tích Giồng Lò Than, di tích Giồng Đá.

Từ những nghiên cứu, đặc biệt là nghiên cứu so sánh sự tiến hóa của gốm với nhiều yếu tố khác, TS Nguyễn Thị Hậu, PGS. Đây là khu di tích quan trọng, chứng tỏ nơi đây là một trong những con đường hình thành nền văn hóa Óc Eo với sự tiếp biến liên tục từ “tiền Óc Eo” đến Óc Eo qua quá trình tiến hóa di tích: Giồng Cá Vồ (cách đây 2.500 năm đến 2.300 năm trước) – Giồng Phết (2.300 năm đến 2.000 năm) – Giồng Am (2.000 năm đến 1.500 năm), và điều này phù hợp với thư tịch cũng như niên đại của hệ thống di tích cư dân Phù Nam. – Văn hóa Óc Eo ở Nam Bộ. Điều này cũng được PGS. Giáo sư Tiến sĩ. Tống Trung Tín (Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam) thông qua việc nghiên cứu hệ thống di tích khảo cổ học Cần Giờ là một trong những con đường chính để hình thành nên văn hóa và vương quốc Óc Eo. Phù Nam.

(còn tiếp)

Written by 

Leave a Reply

Your email address will not be published.