Ba người đồng hương và một bí ẩn lịch sử

Rate this post

Câu chuyện về 3 nhân vật Quảng Ngãi được nhắc đến khá nhiều vào thời điểm thực dân Pháp bắt đầu xâm lược nước ta vào cuối thế kỷ 19, mà chúng tôi thử nối lại nhờ một số tư liệu, giai thoại, thần phả, Những tài liệu lưu trữ sau đây có thể giúp làm sáng tỏ những bí ẩn lịch sử mà ngay cả hậu thế ngày nay vẫn còn hoang mang.

Ba người này đều là nhân chứng và trực tiếp tham gia vào những sự kiện quan trọng trong một giai đoạn bi tráng của lịch sử dân tộc, đó là Đông các Đại học sĩ – Cơ mật viện Trương Đăng Quế, Tuần vũ Đình Tường – Khâm sai quân vụ Đỗ Thúc Tịnh và thống lĩnh. của cuộc kháng chiến – Tướng Gia Định Trương Định.

Đền thờ Trương Định (làng Mỹ Khê, TP. Quảng Ngãi)

Như chúng tôi đã thông tin trong bài Trương Đăng Quế, một vị quan tài ba lỗi lạc (Thiếu niên Số 22.2), Trương Đăng Quế (1793 – 1865) quê làng Mỹ Khê, nay thuộc xã Tịnh Khê, TP.Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi. Ông làm quan suốt 4 triều đại nhà Nguyễn (Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức), giữ nhiều chức vụ quan trọng hàng đầu triều đình. Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, ông là thủ lĩnh phe chủ chiến.

Trương Định (1820 – 1864) quê ở làng Tư Cung Nam, huyện Bình Sơn, nay là xã Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi. Trương Định và Trương Đăng Quế cùng quê ở Mỹ Khê. Tuy nhiên, trong khi nhiều đời trước của Trương Đăng Quế được ghi chép khá đầy đủ trong gia phả và còn lưu lại cho hậu thế, về lai lịch của Trương Định, thì đến nay chúng ta hầu như không biết gì về các thế hệ trên của Trương Định. Ông Trương Cam (bố Trương Định).

Năm 1844, Trương Cam được thăng làm Hữu vệ hải đội trưởng tỉnh Gia Định. Trương Định theo cha vào Nam, lấy vợ ở Định Tường. Sau khi cha mất, Trương Định ở rể. Đầu năm 1859, Pháp tấn công Gia Định, Trương Định cử nghĩa quân phối hợp với quân triều đình ngăn giặc. Ông được vua Tự Đức sắc phong làm Phó tướng quân kiêm Tổng đốc Gia Định. Giữa năm 1862, trước sức mạnh của quân xâm lược, triều đình cử Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp vào Nam đàm phán và ký hòa ước, chấp nhận ngừng bắn, cắt ba tỉnh miền Đông cho Pháp, lệnh. Trương Định để hủy chiến. binh, đi nhận chức An Hạ Binh (An Giang, Hà Tiên). Thể theo nguyện vọng của những người lãnh đạo kháng chiến, đồng thời nhận thấy nguy cơ của đất nước, Trương Định từ chối thực hiện mệnh lệnh của triều đình, ở lại Gò Công, được các ứng cử viên nhận làm “Bình Tây Đại nguyên soái”. . ý nghĩa của sự tôn kính và kiên quyết phản kháng đến cùng. Dưới sự chỉ huy của Trương Định, nghĩa quân đã giáng cho quân Pháp nhiều tổn thất nặng nề, đẩy chúng vào thế bị động, lúng túng.

Lệnh bí mật của hoàng gia

Trương Đăng Quế, Đỗ Thúc Tịnh, Trương Định cùng quê ở tỉnh Bình Sơn, nay là H.Bình Sơn và vùng Đông Bắc TP.Quảng Ngãi. Trương Định và Trương Đăng Quế ở hai làng liền nhau. Đỗ Thúc Tịnh là cấp dưới trực tiếp (Hữu Thị lang Bộ binh) của Thượng tướng quân Trương Đăng Quế, Trương Đăng Quế là học trò của một bậc cao niên trong dòng họ Đỗ Thúc Tịnh.

\N

Lúc Đỗ Thúc Tịnh được cử vào Nam, Trương Đăng Quế đang giữ chức Thượng thư Bộ binh, Tổng tài Quốc tử giám, Tiết độ sứ đại thần, là Phò mã đại thần. Tương truyền ở dòng họ Đỗ Bình Sơn (quê gốc của Đỗ Thúc Tịnh) kể rằng, chính vị lão thần có uy tín trong triều là Trương Đăng Quế đã chọn và dâng vua Tự Đức cho Đỗ Thúc Tịnh nhận sứ mệnh quan trọng. vào Nam. Trước khi đi, Đỗ Thúc Tịnh đến chào Trương Đăng Quế tại phủ, thượng tế bí mật giao cho người đồng hương họ Đỗ mang mật lệnh của triều đình giao cho Trương Định.

Trong khi đó, các bậc cao niên của dòng họ Trương Mỹ Khê vẫn thường nhắc nhau rằng Trương Định là con của Đô đốc Tây Sơn Trương Đăng Độ, chú ruột của Trương Đăng Quế. Giai thoại và truyền thuyết không nhất thiết phải là sự thật lịch sử, nhưng có thể giúp làm sáng tỏ những bí ẩn của lịch sử. Nhận nhiệm vụ của triều đình vào Nam Kỳ, công việc đầu tiên của Đỗ Thúc Tịnh là liên lạc, phối hợp với nghĩa quân Trương Định, nối kết cuộc kháng chiến của nghĩa quân do Trương Định chỉ huy và các đoàn thể kháng chiến khác với nghĩa quân. người cai trị vương triều. Những chiến công vang dội của nghĩa quân sau khi Đỗ Thúc Tịnh xuất hiện ở Nam Kỳ đã làm cho các tướng giặc Pháp phải chú ý và lo lắng về vai trò của vị quan quân vừa bí mật từ Huế vào. vào Nam.

Các quan đại thần đầu triều lúc bấy giờ như Phan Thanh Giản, Nguyễn Tri Phương đã thực hiện được mưu kế tài tình của Trương Đăng Quế trong việc cử một người quê Quảng Ngãi là Đỗ Thúc Tịnh vào chiến trường hỗ trợ và phối hợp với Quảng Ngãi khác, Trương Định. Trong khi đó, ở Nam Kỳ, mặc dù Đỗ Thúc Tịnh liên tục di chuyển và tìm cách che giấu thân phận, nhưng quân Pháp cũng phát hiện ra mối quan hệ giữa ông với quan già chống Pháp ở triều đình và nhân dân. Thủ lĩnh dũng cảm của dân quân trong kháng chiến Gò Công.

Không may, Đỗ Thúc Tịnh bị bệnh và mất năm 1861, sau những ngày tháng gian khổ đi khắp các vùng kháng chiến. Nhiều mưu đồ chiến lược đánh bật quân Pháp ra khỏi Nam Kỳ bằng sức mạnh địa phương như ông từng bày tỏ với vua Tự Đức và lão thần Trương Đăng Quế đã trở nên dang dở. Đỗ Thúc Tịnh mất, Tham mưu trưởng, Đại đội trưởng dân binh Trương Định không còn cộng tác đắc lực với người đồng hương có tài và ý chí kháng Pháp. hèn nhát, bại trận.

Nhiều trí thức Nam Bộ đương thời cho rằng, trước sự xâm lược của giặc Tây ngoại bang, tuổi già của quan đầu triều Trương Đăng Quế, quan quân Đỗ Thúc Tịnh qua đời, 2 năm sau mới chết. Bình Tây Đại nguyên soái Trương Định càng thêm vào chuỗi sự việc đáng tiếc khiến vận nước càng sớm càng sa sút.

Written by 

Leave a Reply

Your email address will not be published.